Ο Σερπιέρης των μεταλλείων Λαυρίου θύμα ληστή ( Aναδρομή )

Προβληματισμοί και ανταλλαγή ιδεών από την Επικαιρότητα και διάφορα άλλα θέματα.

Συντονιστής: Super-Moderators

Απάντηση
Άβαταρ μέλους
fiskilis
Honorary Member
Δημοσιεύσεις: 14093
Εγγραφή: 16 Νοέμ 2003 22:44
Τοποθεσία: Athens
Επικοινωνία:

Ο Σερπιέρης των μεταλλείων Λαυρίου θύμα ληστή ( Aναδρομή )

Δημοσίευση από fiskilis » 20 Μαρ 2009 12:49

Ο Σερπιέρης των μεταλλείων Λαυρίου θύμα ληστή

Το φαινόμενο της ληστοκρατίας στην Ελλάδα προσέλαβε ανησυχητικές διαστάσεις κατά τη συγκρότηση του αστικού Ελληνικού κράτους, μετά την Απελευθέρωση από τους Τούρκους.

Τη σχέση της περιοχής του Λαυρίου με τις μετοχές, λίγο πολύ, την γνωρίσαμε σε προηγούμενα άρθρα. Ποια σύνδεση, βεβαίως, θα μπορούσαν να έχουν αυτά τα δύο με ληστές και άλλα γεγονότα, θα το διαπιστώσουμε στην ακόλουθη σπάνια ιστορία:

Στο Λαύριο, από τα χρόνια του Περικλή, οι Αθηναίοι εκμεταλλεύονταν τα πλούσια μεταλλεία αργύρου και μολύβδου, γνωστά από το Θεμιστοκλή και τον Ξενοφώντα, μέχρι τους Ελληνιστικούς χρόνους, οπότε οι εγκαταστάσεις τους εγκαταλείφθηκαν για πάντα.

Πέρασαν 2.500 χιλιάδες χρόνια, όταν η εταιρία του Σερπιέρη ανέλαβε ξανά την εκμετάλλευση των μεταλλείων και των «σκωριών» (λόφοι από υπολείμματα εξορύξεων), κατόπιν συμφωνίας με το κράτος που διατηρούσε ποσοστά επί των εσόδων.

Ολόκληρη κωμόπολη αναπτύχθηκε γύρω απ΄ τα μεταλλεία, όπου εργάζονταν 2.600 εργάτες. Μέχρι και εναέριος σιδηρόδρομος κατασκευάστηκε τότε. Την εταιρία αγόρασε ο ομογενής Ανδρέας Συγγρός και στη συνέχεια αποτέλεσε την πέτρα του σκανδάλου με τις Λαυρεωτικές μετοχές.

Ο α ρ χ ι λ η σ τ ή ς κ α ι ο Σ ε ρ π ι έ ρ η ς

Εκεί κοντά στο Σούνιο, λοιπόν, γύρω στη δεκαετία του 1870, διαφέντευε ο αρχιληστής Κίτσος.

Μία ωραία πρωία, ειδοποίησε τους διευθυντές της επιχείρησης των μεταλλείων ότι αν δεν λάβαινε 6.000 φράγκα φόρο, μπορούσαν να θεωρούν τους εαυτούς τους, ήδη, πεθαμένους και τις επιχειρήσεις τους διαλυμένες, πριν καν γεννηθούν.

Οι κύριοι Σερπιέρης και Κορδέλλας βρέθηκαν σε αμηχανία. Το κράτος δεν ήταν σε κατάσταση να τους παρέχει προστασία, ενώ η χώρα είχε μόνο λίγους κατοίκους γεωργούς και ποιμένες, στη βοήθεια των οποίων δεν έλπιζαν ούτε μπορούσαν να διαθέσουν 6.000 φράγκα.

Όμως, ο Σερπιέρης δεν ήταν απ΄ αυτούς που πτοούνταν εύκολα κι επιχείρησε επίσκεψη προς το φοβερό Κίτσο. Ο αρχιληστής δέχτηκε τον ξένο, παραδόξως, με περισσή ευγένεια και τα συμβαλλόμενα μέρη κάθισαν να συζητήσουν τους όρους για να συνάψουν συνθήκη ειρήνης.

-Κύριοι, είπε ο Σερπιέρης, μας ζητάτε 6.000 φράγκα αλλά η εταιρία μας ακόμα δεν έχει σχηματιστεί και χρήματα πολλά δεν έχουμε, ώστε αν σας δώσουμε τέτοιο ποσό και θα καταστραφούν οι εργασίες μας όλες. Δέχεστε, λοιπόν, να σας καταμετρήσουμε 3.000 φράγκα και πέντε πολύστροφα ως απόδειξη φιλίας και το υπόλοιπο ποσό, να σας το πληρώσουμε, όταν θα το έχουμε;

-Κύριε, είπε ο λήσταρχος Κίτσος, βλέπω ότι είστε καθώς πρέπει άνθρωποι. Δέχομαι τους όρους σας και αν ποτέ τολμήσει κανείς να κακοποιήσει κάποιον δικό σας, θα έχει να κάνει μαζί μας και αλίμονό του.

Ο ληστής και ο Σερπιέρης έμειναν πιστοί στις υποχρεώσεις τους. Ο Κίτσος ουδέποτε παρακώλυσε τις εργασίες της εταιρίας και δεν επέτρεψε σε κανένα άλλο να το πράξει. Ο Σερπιέρης από την άλλη, μόλις η εταιρία είχε τη δυνατότητα, πλήρωσε τα υπόλοιπα 3.000 φράγκα στον πιστό της σύμμαχο και από τότε ο Κίτσος έγινε, αυτεπάγγελτα, αστυνομική δύναμη.

Λ η σ τ ο κ ρ α τ ο ύ μ ε ν η Ε λ λ ά δ α

Οι ληστές επονομασθέντες «ιππότες των ορέων» της Ελλάδας, προέρχονταν από τις τάξεις των χωρικών, που η κοινωνική αδικία τους ανάγκαζε να ζουν στην παρανομία, ενώ διατηρούσαν τις επαφές τους με την αγροτική κοινωνία που τους θεωρούσε ήρωες, αγωνιστές και εκδικητές. Στη βία αντιδρούσαν με βία. Υπήρξαν συνεχιστές της κλεφτουριάς και κάποιοι είχαν λάβει μέρος στην Επανάσταση του ΄21.

Ο μελετητής του φαινομένου Hobsbawm διαφοροποιεί τον «κοινωνικό ληστή» από τον κοινό ληστή. «Αυτό που έχει σημασία σχετικά με τους κοινωνικούς ληστές είναι ότι είναι χωρικοί που ζουν στην παρανομία, τους οποίους ο αφέντης και το κράτος θεωρούν εγκληματίες.

Σε δημοσιεύματα σχετικά με τον «Κώδικα Τιμής» των ληστών ανάμεσα στα άλλα άρθρα αναφέρονται και οι ακόλουθες ρήτρες:

«Να μην επιβουλεύονται τη ζωή άλλου ληστή».

«Να σέβονται τους κομιστές των λύτρων και να δίδουν μετά το πέρας της παραλαβής των λύτρων δώρα χρηματικά».

«Να μην πλησιάζουν γυναίκες». Ο βιασμός γυναίκας από ληστές ήταν απαράδεκτος.

Κανείς τους σχεδόν δεν είχε προσωπική περιουσία. Όποια διέθεταν την κουβαλούσαν μαζί τους ή την έκρυβαν σε μέρη που μόνο οι ίδιοι γνώριζαν.

Τα λεφτά που διέθεταν στο μεγαλύτερο τους μέρος πήγαιναν σε ληστοτρόφους, πληροφοριοδότες και κουμπάρους.

Συχνά αισθάνονταν την ανάγκη να δικαιολογούν τις πράξεις τους με σφραγισμένα «ψυχοχάρτια» όπως αυτά που ο Φ. Γιαγκούλας άφηνε στο θύμα του.

Ήταν οργανωμένοι σε ομάδες μέχρι είκοσι ατόμων, που τους έδεναν συγγενικοί δεσμοί.

Γύρω φυσικά από τη «συμμορία» υπήρχαν διάφοροι «δορυφόροι» όπως πληροφοριοδότες, τροφοδότες, κλεπταποδόχοι και φίλοι.

Στην υπάρχουσα ιεραρχία διακρινόταν ο καπετάνιος ή λήσταρχος, το «πρωτοπαλλήκαρο», οι απλοί ληστές και τα «τσιράκια».

Συχνά ο καπετάνιος συναποφάσιζε με τους παλιούς ληστές για σοβαρά ζητήματα, ενώ η μοιρασιά είχε και αυτή την ιεραρχία της. Βοηθούσαν αναξιοπαθούντες και κυρίως χήρες και ορφανά. Ακόμη και εκκλησίες και μοναστήρια ενίσχυαν.

Οι επιθέσεις τους αποσκοπούσαν:

 στη ληστεία- λεηλασία περιουσιακών στοιχείων,

 στην απαγωγή προσώπων για λύτρα,

 στον εκφοβισμό αντιπάλων συγκεκριμένου πολιτικού.

«Στην εμφάνιση δεν ήταν «αγριάνθρωποι» όπως ήθελαν να τους εμφανίσουν, αντίθετα ορισμένοι ήταν ονομαστής ομορφιάς, όπως ο Γιαγκούλας. Ξεχώριζαν για το ότι ήταν οπλισμένοι σαν αστακοί (ασημοκαπνισμένα ντουφέκια, τεράστια σπαθιά, μικρά εγχειρίδια, πιστόλια) αλλά και για την φουστανέλα που φορούσαν καθώς και για τα ασημικά και χρυσά που συμπλήρωναν την επιβλητική τους εμφάνιση. Μαλλιά ή γένια άφηναν κατά περίσταση, ενώστο κεφάλι φορούσαν συνήθως μαυρομάντηλο όπως π.χ οι πειρατές. Το οξυμένο πρόβλημα της υπόδησης αντιμετωπιζόταν με το κουβάλημα των απαραίτητων «πετσωμάτων» (σόλες για τα γουρουνοτσάρουχα)».

Λ η σ τ έ ς κ α ι γ υ ν α ί κ ε ς

Οι γυναίκες αποτελούσαν ξεχωριστό κεφάλαιο στη ζωή των ληστών και συχνά γίνονταν η αιτία της εξόδου τους στην παρανομία. Οι έρωτές τους τραγουδήθηκαν από το λαό. Αρκετοί ήταν αυτοί που συναντούσαν τις ερωμένες τους στα φαράγγια της υπαίθρου αλλά και στα σπίτια τους στα χωριά. Οι περισσότεροι ήταν ανύπαντροι αλλά γενναιόδωροι σε χήρες, ορφανά και ανύπαντρες κοπέλες.

Φυσικά υπήρχαν και γυναίκες λησταρχίνες όπως η θρυλική και λυγερόκορμη Μαρία Πενταγιώτισσα.

Ε π ί μ ε τ ρ ο

Επικίνδυνοι και επικηρυγμένοι οι ληστές από το κράτος μνημονεύονται στο παρόν για τα ειδικά χαρακτηριστικά τους, που σπανίζουν σήμερα ακόμη και στους καθημερινούς ανθρώπους: την φερεγγυότητα, το λόγο της τιμής, τη λεβεντιά. Γι΄ αυτά που εξυμνήθηκαν από μερίδα του λαού μας, αυτοί που απηνώς και με μανία καταδιώχτηκαν από τις αρχές και το σύστημα.

Αυτοί οι ληστές δεν υπάρχουν πια. Νικήθηκαν από την Ιστορία και μυθοποιήθηκαν ως αρχιτέκτονες του οικοδομήματος της «μπέσας» απαλλάσσοντας, συγχρόνως, τη χώρα από μία κακοφορμισμένη πληγή που της επισώρευσε πολλά δεινά.

Οι παντός είδους ληστές που κυκλοφορούν ανάμεσά μας, χωρίς να κρύβονται απαραίτητα στις μέρες μας δεν έχουν τίποτα κοινό με τους παλιούς. Έχουν διαγράψει από το λεξιλόγιό τους τη λέξη μπέσα και μαχαιρώνουν π.χ. στους δρόμους ανυποψίαστα κορίτσια για μόνο λάφυρο το κινητό. Κορίτσια σαν και κείνα που ακόμα και ο ληστής Γιαγκούλας φρόντιζε να καλοπαντρεύει, να προικίζει και να προστατεύει...

Όταν τα πράγματα αλλάζουν προς το χειρότερο, ακόμα και στη ληστεία, νοσεί υπερβολικά το σύστημα και κρίνεται ανεπαρκής η ίδια η κοινωνία των πολιτών.

capital.gr

Απάντηση

Επιστροφή στο “Επικαιρότητα & Διάφορες Συζητήσεις”

Μέλη σε σύνδεση

Μέλη σε αυτήν τη Δ. Συζήτηση: Δεν υπάρχουν εγγεγραμμένα μέλη και 0 επισκέπτες